Zelfcheck bij artrose:
zelf oefenen of naar de fysiotherapeut?
Stijve gewrichten 's ochtends, pijnlijke knieën bij het traplopen of een zeurende heup na een wandeling — artrose kan je dagelijks leven flink beïnvloeden. Gelukkig kun je met de juiste aanpak veel zelf doen om je klachten te verminderen en je beweeglijkheid te verbeteren. Met de Fysio Zelfcheck ontdek je snel en veilig welke stap voor jou het beste is.
Wat is artrose?
Artrose is een aandoening waarbij het kraakbeen in een gewricht langzaam afbreekt. Kraakbeen fungeert als een schokdemper tussen de botten in een gewricht. Als dit kraakbeen dunner of ruwer wordt, kunnen de botten meer wrijving ervaren, wat leidt tot pijn, stijfheid en soms zwelling. Artrose komt het vaakst voor in de knieën, heupen, handen en de wervelkolom.
De exacte oorzaak van artrose is niet altijd duidelijk. Leeftijd speelt een grote rol: naarmate je ouder wordt, slijt kraakbeen van nature. Andere risicofactoren zijn overgewicht (extra belasting op de gewrichten), eerder letsel aan een gewricht, erfelijke aanleg en langdurig zwaar lichamelijk werk. Artrose is geen ‘slijtageziekte’ die je kunt stoppen, maar je kunt de klachten wel goed beïnvloeden.
Artrose is de meest voorkomende gewrichtsaandoening in Nederland. Naar schatting hebben meer dan 1,2 miljoen Nederlanders last van artrose. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, en de kans op artrose neemt toe na het vijftigste levensjaar. Toch kan ook jongere mensen artrose krijgen, bijvoorbeeld na een blessure of door erfelijke aanleg.
Wanneer kun je zelf aan de slag?
Bij milde tot matige artroseklachten kun je in veel gevallen zelf al veel bereiken met bewegen, leefstijlaanpassingen en gerichte oefeningen. Onderzoek laat zien dat regelmatig bewegen één van de meest effectieve manieren is om pijn te verminderen en de functie van het gewricht te verbeteren. Het lijkt misschien tegenstrijdig om te bewegen als bewegen pijn doet, maar rust leidt juist vaak tot meer stijfheid en klachten.
Naast bewegen kunnen aanpassingen in je dagelijks leven helpen. Denk aan het verdelen van activiteiten over de dag, het vermijden van langdurig stilzitten of staan, en het op gewicht blijven om de belasting op je gewrichten te verminderen. Warmte (zoals een warm bad of een warmtekussen) kan stijfheid verlichten, terwijl kou soms helpt bij een opgezwollen gewricht.
Je kunt zelf aan de slag als:
- Je klachten mild tot matig zijn en al langer dan een paar weken bestaan zonder te verslechteren
- Er geen sprake is van sterke zwelling, hitte of roodheid rondom het gewricht
- Je dagelijkse activiteiten nog grotendeels mogelijk zijn, zij het met enige aanpassing
- Je geen ernstige pijn ervaart in rust of ’s nachts
- Je al een artrosebehandeling volgt en de klachten stabiel zijn
Wanneer contact opnemen met huisarts of fysiotherapeut?
- Hevige, plotselinge toename van pijn die niet verbetert na enkele dagen rust
- Duidelijke zwelling, warmte of roodheid van het gewricht, wat kan wijzen op ontsteking
- Je kunt het gewricht nauwelijks of niet meer bewegen (ernstige bewegingsbeperking)
- Pijn die je ’s nachts wakker houdt of aanhoudende pijn in rust
- Onverklaarbaar gewichtsverlies in combinatie met gewrichtspijn
- Koorts of algeheel ziektegevoel naast de gewrichtsklachten
- Gewrichtspijn na een val of een ongeluk, waarbij je een breuk of ernstige blessure vermoedt
Twijfel je of jouw artrose geschikt is om zelf mee aan de slag te gaan?
Met de Fysio Zelfcheck doorloop je in een paar minuten een korte vragenlijst. Je krijgt direct advies op maat: zelf oefenen of contact opnemen met een zorgverlener.
Inhoud gecontroleerd door
Joeval Benjamins, MSc, Fysiotherapeut
Laatste controle: augustus 2026
